Obturatory to część protezy szczęki pooperacyjnej zaopatrzonej w dodatkowy element zamykający połączenie jamy ustnej z jamą nosową, kiedy nie ma możliwości na trwałą rekonstrukcję chirurgiczną. Uzupełnienie ubytku tkanek miękkich i twardych, stosowany do korekty zaburzeń morfologicznych w obrębie szczęki. Celem wykonania protezy obturacyjnej jest bezpośrednie przywrócenie ograniczenia jamy ustnej.
Obturatory moga być wykonana z:
- jednolitego materiału, zwykle tworzywa akrylowego utwardzanego termicznie,
- części zatykającej, wykonanej z miękkiego tworzywa.
Część obturacyjna (zamykająca) może być trwale połączona z płytą protezy (obturator jednoczęściowy) lub być na nią nasadzana (obturator dwuczęściowy).
Rodzaje obturatorów:
- Obturator pełny – wykonany w całości z akrylu. Stosowany do wykonywania małych obturatorów, ze względu na ich wagę.
- Obturator pusty zamknięty – wykonany z akrylu, lecz jego konstrukcja w środku jest pusta. Umożliwia podścielenie obturatora za pomocą tworzywa miękkiego. Ze względu na ich małą wagę, stosowany jest do modelowania tkanek miękkich i odnawiania rysów twarzy pacjenta.
- Obturator pusty otwarty – ma kształt kielicha. Jego waga nie jest duża. Umożliwia podścielenie obturatora na obwodzie.
Można wyodrębnić także obturatory skonstruowane z:
- dwóch lub trzech części, połączonych ze sobą i z protezą za pomocą magnesów,
- protezy posiadającej akrylowy pierścień prosty lub pierścień z kołnierzem, za pomocą których proteza łączy się z silikonowym obturatorem,
- z perforowanego pierścienia akrylowego połączonego z protezą wykonaną z akrylowego tworzywa szybko polimeryzującego, a następnie wyścielonego miękkim tworzywem,
- obturatora silikonowego łączonego z protezą za pomocą śruby akrylowej,
- obturatora lateksowego łączonego z protezą za pomocą kleju.
Podział ze względu na czas, jaki upłynął od zabiegu operacyjnego to:
- Obturatory natychmiastowe.
- Obturatory wczesne – wykonane w okresie od 4. do 10. dnia po zabiegu operacyjnym, modyfikowane w czasie 3 miesięcy.
- Obturatory późne – wykonywane po 3 miesiącach od zabiegu operacyjnego, czyli po całkowitym wygojeniu.
Przeznaczenie obturatorów:
- Oddzielenie jamy ustnej od nosowej,
- Poprawa symetrii twarz,
- Odtworzenie funkcji mowy,
- Odtworzenie funkcji oddychania, połykania, żucia oraz poprawa estetyki.