Masy wyciskowe

Masy wyciskowe ich zadaniem jest stworzenie formy repliki uzębienia pacjenta. Stosuje się je do wykonywania uzupełnień pośrednich (licówki, korony, mosty, wkłady). Z otrzymanego wycisku wykonuje się następnie model pozytywny.

Klasyfikacja materiałow wyciskowych:

• Elastyczne:
  • Hydrokoloidowe:
    • Agarowe (odwracalne);
    • Alginatowe (nieodwracalne).
  • Elastomerowe:
    • Polisulfidowe;
    • Silikonowe:
      • Kondensacyjne;
      • Addycyjne.
    • Polieterowe.
• Nieelastyczne:
  • Gipsy modelarskie;
  • Masy termoplastyczne;
  • Woski wyciskowe;
  • Masy tlenowo-cynkowo-eugenolowe.

Komponenty masy wyciskowej:

• Dokładność – zdolność do odwzorowania szczegółów pola protetycznego;
• Stabilność wymiarów – zdolność do zachowania stałości wymiarów;
• Odporność na rozrywanie – wytrzymałość na rozerwanie w trudnych rejonach, szczególnie w kieszonce dziąsłowej.

Właściwości masy wyciskowej:

• Właściwości hydrofilne;
• Wytrzymałość na rozrywanie;
• Stabilność wymiarów w różnych warunkach;
• Dokładność odwzorowania szczegółów;
• Czas pracy / czas wiązania;
• Łatwość usuwania z jamy ustnej;
• Smak;
• „Czytelność ” wycisku.

Zastosowania i formy mas wyciskowych:

1. Hydrokoloidowe – Agarowe (odwracalne):
   • Korony i mosty (duża dokładność).
   • Formy:
     • Materiał w tubkach:
       • do strzykawek i do nakładania na łyżkę wyciskową;
       • wymaga specjalnych urządzeń i łyżek wyciskowych.
2. Hydrokoloidowe – Alginatowe (nieodwracalne):
   • Modele orientacyjne,
   • Protezy ruchome.
   • Formy:
     • Ważenie proszku;
     • Proszek dodawany do wody (gumowa miska, mieszalnik);
     • Mieszanie w ciągu  45 sek. do 1 min;
     • Aplikacja na łyżkę;
     • Usunięcie po 2 – 3 minutach.
3. Elastomerowe – Silikonowe – Kondensacyjne:
   • Protezy całkowite,
   • Korony, mosty.
   • Formy:
     • Dokładne mieszanie:
       • pasta – pasta,
       • pasta – płyn.
     • Technika Putty-wash,
     • Redukcja skurczu polimeryzacyjnego:
       • Pełen asortyment łyżek wyciskowych:
         • Masa gęsta na łyżkę,
         • Cienka folia plastikowa,
         • Pobranie wycisku,
         • Wewnątrzustna łyżka indywidualna,
         • Aplikacja płynnej masy.
4. Elastomerowe – Silikonowe – Addycyjne:
   • Vinylpolisiloksany
   • Korony i mosty,
   • Protezy ruchome;
   • Rejestracja zwarcia;
   • Udoskonalony skład w porównaniu do C-silikonów (brak produktów ubocznych);
   • Pierwsza pasta [vinylpoli(dimetylsiloksanowy) prepolimer];
   • Druga pasta (siloksanowy prepolimer);
   • Katalizator (kwas chloroplatynowy).
   • Dodatek surfaktanta:
     • Redukuje kąt styku,
     • Udoskonalone właściwości:
       • Możliwość odlewania modeli (gips);
       • zwilżalność (ciągle wymagają suchego pola pracy).
   • Formy:
     • Materiał adhezyjny na łyżkę wyciskową,
     • Double mix:
       • Łyżka indywidualna (heavy-body);
       • light-body na preparację.
     • Putty-wash (posiadanie pełnego asortymentu łyżek).
5. Elastomerowe – polieterowe:
   • Korony i mosty;
   • Rejestracja zwarcia.

 Zalety i wady mas wyciskowych:

1. Hydrokoloidowe – Agarowe (odwracalne):
   • Zalety:
     • Dokładność wymiarów,
     • Hydrofilność,
     • Wypiera płyny i krew z kieszonek dziąsłowych,
     • Ekonomiczne (po uwzględnieniu początkowego zakupu urządzeń),
     • Brak łyżek indywidualnych i środków adhezyjnych,
     • Korzystny smak,
     • Nie wymaga mieszania.
   • Wady:
     • Początkowe koszty inwestycyjne (specjalny sprzęt),
     • Materiał musi być przygotowany na zapas
     • Łatwo ulega rozrywaniu
     • Niestabilny wymiarowo:
       • Konieczne natychmiastowe odlanie modelu,
       • Jeden model z wycisku,
     • Trudne do dezynfekcji.
2. Hydrokoloidowe – Alginatowe (nieodwracalne):
   • Zalety:
     • Tania masa;
     • łatwa w użyciu;
     • Hydrofilina.
   • Wady:
     • Łatwo ulega rozerwaniu;
     • Niestabilna wymiarowo:
       • Natychmiastowe odlanie;
       • Jeden wycisk-jeden model.
     • Niska dokładność (zbyt mała dla stałych uzupełnień protetycznych);
     • Wysoka trwała deformacja;
     • Trudne do dezynfekcji.
3. Elastomerowe – Polisulfidowe:
   • Zalety:
     • Niskie koszty (w porównaniu do polieterów i silikonów);
     • Długi czas pracy;
     • Wysoka wytrzymałość na rozrywanie;
     • Duża elastyczność;
     • Dobre odwzorowanie szczegółów.
   • Wady:
     • Słaba stabilność wymiarów:
       • Woda jako produkt uboczny;
       • Odlewanie w ciągu godziny;
       • Jeden odlew.
     • Łyżki indywidualne;
     • Właściwości użytkowe:
       • mieszanie pasta-pasta;
       • nieładny zapach;
       • może brudzić ubrania.
     • Długi czas wiązania.
4. Elastomerowe – Silikonowe – Kondensacyjne:
   • Zalety:
     • Lepsze właściwości elastyczne,
     • Czystość, miły zapach,
     • Magazynowanie łyżek wyciskowych (putty-wash),
     • Dobry czas pracy i czas wiązania.
   • Wady:
     • Słaba stabilność wymiarów:
       • Duży skurcz polimeryzacyjny:
         • polimeryzacja,
         • parowanie etanolu.
       • Natychmiastowe odlewanie modeli (w ciągu  30 minut);
     • Hydrofobowe właściwości (słabe zwilżanie).
5. Elastomerowe – Silikonowe – Addycyjne:
   • Zalety:
     • Wysoka dokładność,
     • Wysoka stabilność wymiarów (odlewanie w ciągu tygodnia),
     • Łyżki standardowe lub indywidualne,
     • Wielokrotność odlewania,
     • Łatwość mieszania,
     • Miły smak.
   • Wady:
     • Drogie,
     • Siarka hamuje wiązanie:
       • Lateksowe rękawiczki,
       • Siarczany żelaza i glinu obecne w roztworach retrakcyjnych.
     • Krótki czas pracy,
     • Oczyszczanie filarów przed pobraniem wycisku,
     • Niższa wytrzymałość na rozrywanie,
     • Możliwość uwalniania wodoru:
       • Pęcherzyki na modelu,
       • Dodatek palladu w celu o absorbcji.
6. Elastomerowe – polieterowe:
   • Zalety:
     • Duża dokładność,
     • Dobra stabilność wymiarów,
     • Standardowe lub podwójne łyżki wyciskowe,
     • Dobre odwzorowanie szczegółów,
     • Odlewanie w ciągu tygodnia (przechowywanie w suchych warunkach),
     • Wiele modeli,
     • Dobra zwilżalność.
   • Wady:
     • Drogie,
     • Krótki czas pracy,
     • Sztywne (trudne do usunięcia z podcieni),
     • Gorzki smak,
     • Niska wytrzymałość na rozrywanie,
     • Absorbcja wody (zmiany wymiarów).